CBS: de transformatie naar een lerende organisatie

CBS: de transformatie naar een lerende organisatie

De uitdaging

Samen leren en ontwikkelen maakt het werk niet alleen leuker en beter, het maakt organisaties ook wendbaar en toekomstproof. Het CBS vroeg ons om de ruim 2.000 medewerkers op een creatieve manier te laten kennismaken met de uitgangspunten van de lerende organisatie.

Sinds 1899 is het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dé leverancier van betrouwbare, onafhankelijke statistiek in Nederland. Alleen als je weet wat er feitelijk in de samenleving gebeurt, kun je belangrijke beslissingen nemen. Zo draagt statistiek bij aan praktijk, beleid en wetenschap.

 

Onze frisse blik

Een passend plan

Het CBS voorziet alle medewerkers van een breed scala aan trainingen en opleidingen met een interne CBS Academy. De wens was om – naast dit formele leeraanbod – de kracht en kansen van de informele kant van leren intern onder de aandacht te brengen. Vanwege de dynamiek en diversiteit binnen het CBS was het cruciaal om een aanpak en middelen op maat te creëren, rekening houdend met de verschillende interne doelgroepen. Zo werden ideeën in testpanels getoetst en werd het animo en bewustzijn rondom een lerende mindset onderzocht.

CBS, lerende organisatie

De BUZZZ!-campagne

Nadat de toon was gezet met de testpanels, was het zaak om de vertaalslag naar de werkvloer te maken. We bedachten en ontwikkelden in nauwe samenwerking met de opdrachtgever verschillende middelen om de lerende mindset ook daadwerkelijk top of mind te houden. Denk aan een gloednieuwe nieuwsbrief over leren die zowel online als offline medewerkers bereikte, het fysieke Leerkompasspel over samenwerking dat we op maat inrichtten, een minibieb met prikkelende inhoud en podcasts waarin verschillende CBS collega’s uitleggen hoe continu leren en verbeteren er voor hen uit ziet. De BUZZZ!-campagne, de campagne rondom de lerende organisatie, kwam tot een hoogtepunt in een leermaand die in het teken stond van samenwerken, vol met workshops, trainingen en een Samenwerkingsmuseum op kantoor.

Integraal onderdeel

Het thema ‘lerende organisatie’ is inmiddels geland binnen de organisatie en er is een mooie basis gelegd die smaakt naar meer. Medewerkers worden en blijven betrokken bij nieuwe initiatieven en de volgende leermaand staat al op de planning. 

CBS, lerende organisatie
CBS, lerende organisatie

"Samen met Frisse Blikken hebben we de lerende organisatie echt op de kaart gezet."

Opdrachtgever CBS

In het kort 🧺

De frisse blik van...

Conflictpreventie game

De energietransitie met Young Professionals

Implementatie nieuw HR systeem

Kristy Muijen

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

AI Gesprekstraining

De uitdaging

Hoe laten we managers op een veilige manier oefenen met professionele gespreksvaardigheden?

Samen met een externe partner ontwikkelden we een AI gedreven trainingsplatform. Hierop kunnen medewerkers en managers oefenen met allerlei gesprekstechnieken. Denk bijvoorbeeld aan het voeren van performance gesprekken, commerciële gesprekken of het geven van feedback.

Ontdek het schaalbaar trainen van sociale vaardigheden

Probeer het zelf!

Hoe kun je dit inzetten?

Off the shelf

Keuze uit meer dan 30 onderwerpen in een standaard training op drie verschillende niveaus.

Custom

Op maat gemaakte trainingen op basis van jouw leerdoel, context, programma en branding.

Managed leren

Op maat gemaakte trainingen en periodieke rapportage waarmee we blijven doorontwikkelen.

Noor Aberle

Interesse in AI gesprekstraining?

Wil je meer weten over onze AI gesprekstraining? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Een fris leertraject binnen Greenchoice

Een fris leertraject binnen Greenchoice

De uitdaging

Het inwerktraject voor klantenservicemedewerkers van Greenchoice was toe aan een flinke opfrisbeurt. Een innovatief, plaats- en tijdsonafhankelijk leertraject ontwikkelen dat duurzaam is en verschillende leerstijlen en digitalisering integreert? Kom maar door!

Greenchoice levert bosgecompenseerd gas, wat betekent dat het bedrijf de levering van aardgas combineert met natuurherstel, en het aanplanten en beschermen van bossen. Greenchoice heeft als missie om iedereen te laten profiteren van de energietransitie.

Onze frisse blik

Duurzaam leren

Een goed begeleid, inhoudelijk sterk en passend inwerktraject voor medewerkers is essentieel voor uitstekende klantenservice. Voorheen werden nieuwe medewerkers uitsluitend fysiek ingewerkt op de ruim 70 thema’s. Dit was enorm tijdrovend. Tijdsbesparing en duurzaam leren werden daarom sleutelfactoren; en laat onze Learning & Development collega’s hier nou veel ervaring mee hebben!

Blended learning

Na onderzoek en analyse naar huidige gebruikte leermiddelen, de effectiviteit hiervan en naar de behoeften van de doelgroep, zijn we overgegaan tot de creatie fase. We hebben een blended leermodule ontwikkeld over een van de belangrijkste trainingsthema’s en een overzicht gemaakt welke van de overige 70 onderwerpen voor het inwerktraject van de klantenservice zich lenen voor digitalisering. Met deze vernieuwingsslag wordt het inwerktraject verrijkt met interactieve elementen zoals podcasts, video’s, audiofragmenten en oefeningen die de inhoud tot leven brengen. Nieuwe medewerkers hoeven niet langer alleen passief te luisteren in een trainingsruimte tijdens vaste momenten, maar zijn nu tijd- en plaatsonafhankelijk actief betrokken bij hun persoonlijke leerproces.

Doorontwikkelen

Van innovatieve ideeën en analyses, tot het bouwen van (digitale) leermiddelen; Frisse Blikken heeft het hele proces begeleid en uitgevoerd. De nauwe samenwerking maakte co-creatie en een duurzame leeroplossing mogelijk. In 2023 vernieuwden we onze samenwerking om het leerproces binnen Greenchoice nog verder door te ontwikkelen. 

Lamers project Frisse Blikken

“Frisse Blikken heeft enorm veel waarde toegevoegd aan onze learning & development aanpak voor onze nieuwe Greenchoice collega’s. Zowel door de creativiteit, gestructureerde aanpak, L&D expertise als mooie inzichten voor de toekomst”

Opdrachtgever Greenchoice

In het kort 🧺

De frisse blik van...

Bedrijfsartsen in opleiding blijvend verbinden

Een employer brand dat staat als een huis

Activatiecampagne: het goede gesprek

Jacky

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Innovatie ecosysteem

TU/e

Innovatie ecosysteem

De uitdaging

Ontwikkel een ecosysteem rondom een nieuw leerconcept voor TU/e.

Onze frisse blik

Achtergrond

Innovation Space is een nieuw educatief concept van de TU/e. Hier leren studenten via ‘Challenge-based learning’ nieuwe skills en methodieken. Zij gaan ondernemend aan de slag met problemen uit de echte wereld. Dit doen ze in multidisciplinaire teams.

Aanpak

We hebben per cluster in Innovation Space een projectplanning gemaakt en met de stakeholders de clusters opgezet en het project uitgevoerd. Wanneer het cluster was opgezet, konden we het overdragen aan collega’s die voor de lange termijn bij Innovation Space werken. Tijdens het opzetten hebben we afgestemd met partijen binnen en buiten de TU/e. De rol van Frisse Blikken was om echt de spin in het web te zijn en ervoor te zorgen dat iedereen onboard was.

Resultaat

We hebben de education en business collaboration cluster opgetuigd en in een lijn de organisatie weten te transformeren. We hebben samenwerkingen opgezet tussen innovation Space en verschillende bedrijven. Hierdoor hebben studenten real life challenges kunnen doen bij echte bedrijven.

”Het was heel fijn samenwerken met Frisse Blikken, een betrouwbare partner, met de (21e-eeuwse) skills van de nieuwe generatie!”

TU/e

De frisse blik van...

Ondersteuning portfoliomanagement

Innovatieprogramma: design thinking

Ontwikkelprogramma voor jong talent

Bekijk alle projecten
Gerben Tolkamp

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Bedrijfsartsen in opleiding blijvend verbinden

Arbo Unie

Bedrijfsartsen in opleiding blijvend verbinden

De uitdaging

Het driejarig bestaan van het traineeship voor bedrijfsartsen in opleiding van Arbo Unie was reden om de trainees en alumni bij elkaar te brengen, met als doel om dit waardevolle netwerk te versterken. Wij boksten dat voor elkaar.

Arbo Unie bevordert de vitaliteit en gezondheid van werkende mensen en maakt organisaties daarmee succesvoller. Samen met werkgevers en werknemers focust Arbo Unie op welzijn en inzetbaarheid, specifiek door persoonlijke keuzes van werknemers op privé- en werkvlak zo goed mogelijk te ondersteunen. 

Onze frisse blik

Aanpak

Hecht netwerk

Het traineeship van Arbo Unie vormt de ingang naar een hecht netwerk van bedrijfsartsen (in opleiding). Om dit netwerk te versterken, had de organisatie een terugkerend dag-evenement voor ogen. De voorwaarden? Een inspirerende bijeenkomst die niet alleen rijk is aan inhoud, maar ook fun is en blijvend verbindt. Een dag waarop de bedrijfsartsen in opleiding en alumni kennis met elkaar delen en elkaar ondersteunen bij persoonlijke uitdagingen, op een innovatieve, inspirerende manier. De eerste editie in 2021 vormde het begin van een creatieve samenwerking die vier jaar duurde en Arbo Unie nu intern voortzet. 


Buiten de comfortzone

De meeste bijeenkomsten van de bedrijfsartsen (in spé) zijn voornamelijk inhoudsgedreven, dus de invulling van dit evenement was bijzonder voor de deelnemers. Ieder jaar opnieuw introduceerden we verfrissende elementen. Denk aan workshops over persoonlijke ontwikkeling gebaseerd op het Japanse concept ‘Ikigai’, een sloepentocht gericht op samenwerking en een talkshow over de toekomst van de bedrijfsarts met experts uit de praktijk. De zorgvuldig uitgekozen locaties, zoals de Metaal Kathedraal in Utrecht en Zwier aan de Vinkeveense plassen, zorgden bovendien voor extra inspiratie. Door de keuzevrijheid tussen de verschillende activiteiten behielden de deelnemers de regie over hun dag, terwijl ze tijdens sommige activiteiten toch buiten hun comfortzone traden. Een, naar eigen zeggen, perfecte mix voor deze ambitieuze groep.

Resultaat

Het resultaat is indrukwekkend. Elk jaar groeit de deelname en sommige deelnemers keren elk jaar terug omdat zij de dag zo waardevol vinden. De laatste editie telde maar liefst 43 deelnemers vanuit het hele land. Het evenement heeft bijgedragen aan de sterke band tussen trainees en alumni, net als de band tussen de artsen (in opleiding) en Arbo Unie. 

“Frisse Blikken heeft onze hulpvraag door en door begrepen. Met aandacht voor de juiste balans tussen inhoud, plezier en verbinding verraste de Frisse Blikkers ons keer op keer. De goede organisatie, leerzame workshops, en prikkelende elementen voor ontwikkeling en verbinding hebben hun waarde bewezen.”

Opdrachtgever Arbo Unie

De frisse blik van...

Impactsessies

Hoe breng je jouw verhaal goed over aan de klant?

Ondersteuning portfoliomanagement

Bekijk alle projecten
Marlijne ten Houte

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Een lerende mindset

Een lerende mindset

De uitdaging

Hoe stimuleren we de lerende mindset van onze medewerkers?

Dit project hebben we gedaan voor een grote Nederlandse bank. De bank had al verschillende middelen ontwikkeld rondom het thema ‘lerende mindset’. Toch was deze informatie niet goed vindbaar voor collega’s en ontbrak de rode draad. Voor zowel leidinggevenden als medewerkers was het niet duidelijk wat een lerende mindset precies inhoudt. Wat is het? Waar begin je? Welke gedragingen horen erbij? En wat wordt er van iedereen verwacht?  

Onze frisse blik

Aanpak

Allereerst zorgden we voor een centraal punt vanuit waar medewerkers met het thema ‘lerende mindset’ aan de slag kunnen gaan. Dit werd een e-learning module op het digitale ontwikkelplatform van de bank. Voor leidinggevenden ontwikkelden we daarnaast een speciale toolbox. Hiermee bieden we handvatten om het gesprek over de lerende mindset in hun teams op gang te brengen. De inhoud van de toolbox en de e-learning bepaalden we samen met de interne learning consultants van de bank. We hebben de bestaande middelen hierin kunnen verwerken.  

Resultaat

De e-learning is interactief en gevuld met video’s, audiowandelingen en challenges. Medewerkers krijgen eerst inzicht in hun eigen leerproces. Ze gaan op zoek naar zichzelf en bepalen hun eigen ambities en ontwikkeldoelen. Deze worden vervolgens gecombineerd met de ontwikkeldoelen van de bank. Zo wordt er een link gemaakt tussen de medewerker zelf en de toekomst van de bank.

In totaal ontwikkelden we twee verschillende e-learning tracks: één voor individuele medewerkers en één voor teams (gericht op leidinggevenden). Zo wordt de ontwikkeling van de lerende mindset zowel op individueel als op team niveau gestimuleerd.

De toolbox voor leidinggevenden bestaat daarnaast uit een leercanvas om medewerkers te helpen hun leerproces in kaart te brengen, een set gesprekskaarten en een praatplaat met mogelijkheden rondom interne mobiliteit. Deze middelen helpen leidinggevenden om met hun teamleden het gesprek aan te gaan over hun ontwikkeling en toekomst binnen de bank. 

Naast het ontwikkelen van de e-learning en toolbox heeft Frisse Blikken een rol gespeeld in het activeren daarvan. Alle materialen zijn ontzettend goed ontvangen binnen de bank en de samenwerking met de opdrachtgever, het projectteam en Frisse Blikken is uitmuntend beoordeeld.

De frisse blik van...

Conflictpreventie game

Employer Branding strategie

Van strategie ontwikkeling naar uitvoering

Bekijk alle projecten

Ontwikkelprogramma young professionals

Ontwikkelprogramma young professionals

De uitdaging

Help ons bij het opzetten van een young professional programma voor de talentvolle young professionals binnen de organisatie.

Het doel van het programma? Young professionals leren om vanuit hun authentieke stijl te verbinden en hun commerciële impact te vergroten. Natuurlijk zorgden wij ervoor dat het programma naadloos aansluit op de behoeften van de nieuwe generatie!

Onze frisse blik

Aanpak

In co-creatie met Nestlé hebben we het Profluence programma ontworpen en uitgerold, waarbij de deelnemers in drie maanden het programma doorlopen op basis van drie leerlijnen:

  1. Persoonlijk leiderschap: Inzicht in jezelf is de basis voor succes 
  2. Commerciële en professionele impact: het zijn van trusted partner waarbij echt contact maken centraal staat.
  3. Ondernemend gedrag en het contact maken met jouw ‘eigen spark’ mag niet in dit programma ontbreken: lef hebben, proactief zijn, kansen herkennen, en focus gericht op ‘buiten’ en ‘binnen’.

Trainingen
Het programma bestaat verschillende verrassende leerinterventies. Zo gaan ze als groep de natuur in om op basis van verschillende elementen in de natuur hun zelfinzicht te vergroten, en krijgen ze vanuit het theater een verdiepend inzicht in hun eigen mindset, veerkracht, en overtuigingen en belemmeringen.

Daarnaast komen ook relevante professionele vaardigheden zoals overtuigen & beïnvloeden en personal branding aan bod, waarbij de deelnemers vooral zelf aan de slag gaan (met behulp van een trainingsacteur) om te experimenteren met de nieuw aangeboden tools.

Coaching
Gedurende het programma zijn er twee mogelijkheden voor een ‘speed date’ met de coach, waarin de deelnemers tijdens een speed coach sessie de gelegenheid krijgen om te sparren over het leerdoel en/of eventuele uitdagingen waar ze mee te maken krijgen.

Intervisie
Tijdens de intervisie bespreken de deelnemers uitdagingen waarin ze in het dagelijkse (werk)leven tegen aan lopen. Deelnemers helpen elkaar om een scherpe analyse van de situatie te maken en vandaar toe te werken naar oplossingen.

Mentor
Tijdens het Profluence programma voeren de deelnemers regelmatig gesprekken met een zelfgekozen mentor binnen de organisatie. De mentor dient als sparringpartner om ontwikkeldoelstellingen te bespreken.

Ter afsluiting van het Profluence programma delen de deelnemers hun ontwikkelverhaal met hun leidinggevende en mentor. Daarin bespreken ze de ontwikkeling is door gemaakt, en wordt er vooruit gekeken om te bepalen wat de deelnemer nodig heeft om te blijven ontwikkelen en groeien.

Resultaat
Nestlé kent inmiddels 4 succesvolle edities van het Young Professional Programma!

4

Edities

De frisse blik van...

Blended ontwikkelprogramma Rabobank

Een employer brand dat staat als een huis

Community activatie

Bekijk alle projecten
Gerben Tolkamp

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Goed en veilig overweg met informatie

Goed en veilig overweg met informatie

De uitdaging

Kunnen jullie ‘Goed en veilig overweg met informatie’ op een speelse manier onder de aandacht brengen voor alle medewerkers binnen ProRail?

De afdeling Integriteit, Risicomanagement en Compliance (IRC) ontfermt zich over de datalekken en/of lekken van bedrijfsgevoelige informatie. Het is belangrijk dat medewerkers weten wat ze moeten doen indien dergelijke informatie-incidenten zich voordoen en hoe zij de kans hierop kunnen verkleinen. Denk hierbij ook aan o.a. alertheid op phishingmails en social mediagebruik. Ruim 5000 medewerkers dienen op de hoogte te zijn van hoe je goed en veilig overweg gaat met informatie.

Onze frisse blik

Aanpak

ProRail vroeg ons om een digital learning te bouwen waarmee de medewerkers op een speelse manier kennis opdoen rondom informatie-incidenten binnen en buiten ProRail. Aan de hand van een aantal opgestelde vragen van de IRC afdeling, is een creatieve storyline bedacht. ProRailers werden meegenomen in verschillende informatie-incidenten die zich voor zouden kunnen doen tijdens hun werk. Om ervoor te zorgen dat ProRailers dergelijke incidenten herkennen en weten hoe ze moeten handelen, werd de verhaallijn met interactieve opdrachten en vragen afgewisseld.

Om inzichtelijk te maken wat de kennis van de ProRailers was, is na het interactieve gedeelte van de digital learning ook nog een quiz toegevoegd.

Resultaat

De digital learning is binnen vier weken door meer dan 2000 mensen binnen ProRail gemaakt. De ProRailers hebben een positieve ervaring gehad met de interactieve digital learning rondom informatie-incidenten binnen en buiten ProRail. Iedereen die nieuw komt bij ProRail zal deze digital learning ook gelijk gaan maken, omdat deze in het onboarding programma van nieuwe medewerkers wordt toegevoegd.

De frisse blik van...

Goed en veilig overweg met informatie

Innovatie ecosysteem

Energiefestival voor jongeren

Bekijk alle projecten
Gerben Tolkamp

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Conflictpreventie game

Conflictpreventie game

De uitdaging

Hoe kunnen we medewerkers van het Ministerie van Defensie en hun collega’s op andere departementen helpen om eerder en meer preventief te handelen bij ontwikkelende internationale conflictsituaties?

De rol van Defensie verandert. Conflicten nemen toe in complexiteit en in een globaliserende wereld hebben deze conflicten op de verschillende manieren invloed op Nederlandse belangen. Conflictpreventie gaat over het vroegtijdig reageren op signalen, om zo een beter beeld te vormen van conflictsituaties en een breed handelingsperspectief te behouden

Onze frisse blik

Aanpak

Team conflictpreventie wil deze nieuwe manier van kijken naar conflict onder de aandacht brengen bij de collega’s van Defensie. Hiervoor worden verschillende interventies ontwikkeld. Eén van deze interventies is de game ‘de Kirmeense Kwestie’. In deze game worden spelers uitgedaagd om preventief te handelen in een conflict dat zich voor hun ogen ontwikkeld. Het doel is om een interactieve, eerste kennismaking met het thema te creëren. Geïnteresseerde spelers krijgen daarna de mogelijkheid om meer te leren via de andere interventies van team conflictpreventie.

Aanpak

In co-creatie met Defensie en de Universiteit Utrecht hebben we voor Ministerie van Defensie een inhoudelijke game ontwikkeld waarin zich een fictief conflict ontwikkeld. Met audio, video en afbeeldingen wordt dit conflict tot leven gebracht. Spelers kunnen acties uitoefenen die hun invloed vergroten of verminderen. Met die invloed kunnen ze proactief handelen en escalatie voorkomen.

De game is ontwikkeld als Progressive Web app voor smartphones. We maken gebruik van een React front-end. Daarnaast is de game voorzien van een CMS, zodat de inhoud makkelijk aan te passen is. De speeltijd is ongeveer 20 minuten.

Resultaat

‘De Kirmeense Kwestie’ wordt uitgerold binnen Ministerie van Defensie en wordt ook ingezet voor onderwijs.

De frisse blik van...

Analysis Paralysis

Sustainability Roadmap

Safety game: in gesprek over veiligheid

Bekijk alle projecten
Gerben Tolkamp

Neem contact op

Ben je benieuwd hoe we met jouw vraagstuk aan de slag gaan? Laat een bericht achter. Je hoort snel van ons! 

Geen leraar meer om van te leren. Leren we daarvan?

Geen leraar meer om van te leren. Leren we daarvan?

Een leven lang leren, dat is wat we ambiëren. Een steeds ambitieuzer wordende ambitie. We hebben namelijk te kampen met een groeiend tekort aan leraren [1]. Op dit moment wordt de oplossing voor deze enorme maatschappelijke opgave gezocht in het vergroten van de onderwijsbudgetten en het verhogen van het lerarensalaris [2]. Terwijl de discussie over de oplossing voortduurt, worden de problemen steeds groter en raken we steeds verder verwijderd van onze ambitie. Kunnen we dit nog omdraaien?

Gek genoeg blijft men de oplossingen binnen de kaders van het huidige onderwijssysteem zoeken: Onderwijs volg je in een schoolgebouw. In dat gebouw leren de docent, boeken en methodes je lezen, schrijven en rekenen. Op basis van je resultaat op een toets wordt vervolgens besloten of je iets geleerd hebt. Een onderwijssysteem dat al honderden jaren onveranderd is, terwijl de wereld rondom dit onveranderde systeem volledig veranderd is.

We hanteren een oude tactiek binnen een nieuwe realiteit. Langzaam maar zeker worden we ingehaald door deze nieuwe realiteit. Desondanks blijven we driftig investeren in het verbeteren van onze oude tactiek, zonder een kritische blik op onze tactiek in combinatie met de nieuwe realiteit te werpen. Het is tijd om in te zien dat de wereld om ons heen veranderd is en dat het krampachtig vasthouden aan en het verbeteren van de oude tactiek geen toekomstbestendige oplossing is. Het is tijd voor een nieuwe tactiek.

We hebben naast de actuele zoektocht naar een acute oplossing voor het lerarentekort een nog veel lastigere uitdaging. We moeten namelijk verder kijken dan dit ‘zichtbare’ en ‘voelbare’ probleem. Wat is nu daadwerkelijk de oorzaak van het lerarentekort en wat zou daarvoor een oplossing kunnen zijn? Moeten we het lerarentekort wel willen oplossen binnen de kaders van het onderwijssysteem? Alleen als we het eeuwenoude denkbeeld over onderwijs los durven laten, dan ontstaat ruimte voor innovatie.

Laten we eens een poging wagen. Het is belangrijk te beginnen bij de definitie van onderwijs. Want waar hebben we het eigenlijk over als we het over termen als lerenonderwijs en over school hebben? Wat is onderwijs, wat is leren, wat is een school? En hoe verhouden deze definities zich tot ons huidige onderwijssysteem (de huidige tactiek)? Het Van Dale woordenboek beschrijft de volgende definities:

School

  1. Inrichting waar onderwijs wordt gegeven
  2. Het gebouw
  3. Onderwijs, les
  4. De gezamenlijke volgelingen van een meester

Onderwijs

  1. (Geregelde) overdracht van kennis of vaardigheden

Leren

  1. Onderwijs geven
  2. Vaardigheid in iets krijgen
  3. In het geheugen opnemen
  4. Zich kennis of vaardigheid proberen eigen te maken

Wanneer bovenstaande definities worden gekoppeld aan het huidige onderwijssysteem, dan ontstaan een aantal prikkelende inzichten:

Heb je om onderwijs plaats te laten vinden een school nodig?

De overdracht van kennis en vaardigheden kan buiten een school plaatsvinden. Tegelijkertijd is school een synoniem voor onderwijs en les. Wat zegt dat over ons denkbeeld?

Kan het zo zijn dat leren een interactief proces is waarbij de rollen van leraar en leerling wisselen tussen personen die deelnemen aan het leerproces?

Wanneer meerdere personen betrokken zijn in een leerproces en er wordt gesproken van leren dan kan het begrip leren twee kanten opwerken: jij kunt de ander iets leren, jij kunt iets leren van de ander. Leren kan beide richtingen van een interactie tussen twee of meerdere personen zijn: leren kan tegelijkertijd geven én nemen zijn. Wat zegt dit over de relatie tussen leraar en leerling?

Tommy van den Bergh
"Laten we samen zoeken naar een nieuwe tactiek, deze samen uit durven proberen en samen leren van onze fouten."

Tommy
Frisse Blikker

Zou je ook iets kunnen leren zonder meester?

Binnen een school bevindt zich een meester, binnen de definitie van onderwijs en leren niet. Daarnaast geven de definities van onderwijs en leren ruimte om überhaupt zonder betrokkenheid van een ander iets leren. Wat zegt dit over de rol van de docent?

Moet het geleerde, het eindresultaat, of het leren, het proces, centraal staan in het onderwijs? En leren we nog wel als de weg naar het geleerde volledig uitgestippeld is?

Leren is niet het beheersen van kennis of een vaardigheid. Als je kennis of een vaardigheid beheerst, dan kun je iets geleerd hebben maar dat hoeft niet. In ieder geval is het leerproces al afgerond. Leren is het proberen om kennis of een vaardigheid te beheersen. Alleen wanneer je iets probeert wat je nog niet wist of kon, dan ben je aan het leren geweest, ongeacht de uitkomst van je poging. Kun je met een toets wel aantonen of iemand aan het leren is geweest?

Wordt het niet eens tijd om de rol en het takenpakket van een leraar te herzien? Moeten we het ‘proberen’ niet een veel centralere rol geven in het onderwijs? Is het nog wel van deze tijd om per definitie onderwijs te krijgen in een school? Ik zie kansen om onderwijs veel meer met de praktijk te verbinden. Meer ‘proberen’ en minder ‘reproduceren’, theorie en praktijk integreren. De leraar wordt een leerspecialist: de bewaker van het leerproces en begeleider van professionals uit de praktijk die ervaringsgericht onderwijs geven. Ervaringsgericht leren krijgt daarmee een prominentere positie binnen het onderwijs en de link tussen onderwijs en arbeidsmarkt wordt versterkt. Herijking van de rol van de leerspecialist en de samenwerking met de professional kan de werkdruk en het lerarentekort doen afnemen.

Als je het oude vertrouwde los durft te laten en met de essentie begint, dan kan met een frisse blik naar onderwijs gekeken worden. Natuurlijk klinkt bovenstaande heel gemakkelijk en is het veel te kort door de bocht. Uiteraard is het een enorme uitdaging om het onderwijssysteem te hervormen, maar nog nooit was de tijd rijper dan hij nu is. In mijn optiek is het lerarentekort een ‘geluk bij een ongeluk’ dat maakt dat het niet langer anders zou kunnen, maar anders zal moeten. Laten we beginnen

En dan het liefst bij het begin. Niet de effecten maar de oorzaak van de effecten aanpakken. Laten we samen zoeken naar een nieuwe tactiek, deze samen uit durven proberen en samen leren van onze fouten. Zo leren we met elkaar wat onderwijs kan en misschien wel zou moeten zijn.

Meer weten?

Ben je benieuwd hoe we onze frisse blik op leren en ontwikkelen toepassen in ons werk? Bekijk dan één van de projecten hieronder. 

CBS: de transformatie naar een lerende organisatie

AI Gesprekstraining

Een lerende mindset

Bekijk alle projecten

Je passie en werk combineren: Erik doet het!

Game designer Yannick: van hobby naar carrière

Achtergrond: phD in Human Resource Management en Organizational Behavior. Master Arbeids- en Organisatiepsychologie

Mijn verborgen talent is… Sportgerelateerde vragen in een pubquiz beantwoorden.

Met dit nummer begint mijn weekend: Tash Sultana – Jungle

Als ik later groot ben dan… Heb ik een bedrijf dat mensen helpt om hun leven leuker te maken.

Gerben Tolkamp
Slide 3 Heading
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit dolor
Click Here
Vorige slide
Volgende slide
Ontvang ons gratis stappenplan
Met dit stappenplan helpen wij je op weg naar creatieve en impactvolle communicatie. Zodat jouw strategische boodschap resulteert in actie.